Jen mallongaj klarigoj de gravaj gramatikaj terminoj uzataj en tiu ĉi gramatiko. La klarigoj estas vortigitaj el la vidpunkto de la Esperanta gramatiko. En aliaj gramatikoj (pri Esperanto aŭ pri aliaj lingvoj) la terminoj povas esti uzataj en iom aliaj manieroj. La terminoj en la lernu!-gramatiko sekvas pli-malpli la uzon en la Plena Analiza Gramatiko de Kalocsay kaj Waringhien.

adjektivo

Vorto uzata por priskribi substantivon aŭ substantivecan vorteton.

adjekto

Frazparto, kiu diras, en kiu maniero, en kiu loko, en kiu tempo, per kiu ilo k.t.p., okazas la ago (aŭ stato) de la predikato. Ĉiu frazparto krom predikato, subjekto, objekto kaj predikativo, estas adjekto.

adverbo

Vorto uzata por priskribi ion, kio ne estas substantivo aŭ substantiveca vorteto (t.e. verbon, adjektivon, adjektivecan vorteton, alian adverbon, adverbecan vorteton aŭ tutan frazon).

afikso

Radiko, kiu estas uzata precipe por fari kunmetitajn vortojn: sufikso aŭ prefikso.

afrikato

Konsonanto farata per kompleta baro, kiun oni ekrompas, sed nur tiom, ke la aero povas traflui kun frota sono.

aktivo

La ordinara speco de frazo, en kiu la subjekto estas tiu, kiu faras la agon de la predikato. Vidu pasivo.

akuzativo

La rolfinaĵo -N.

apozicio

Frazparto, kiu (normale) staras tuj post alia frazparto montrante la saman aferon per aliaj vortoj.

epiteto

Adjektivo, adjektiveca vorteto, adverbo aŭ adverbeca vorteto, kiu rekte priskribas alian vorton.

finitivo

Verboformo, kiu povas esti uzata kiel predikativo.

frikativo

Konsonanto farata per nekompleta baro (malvastigo), tra kiu la aero fluas kun frota sono.

futuro

Verboformo, kiu esprimas agon aŭ staton en venonta tempo.

imperativo

Verba modo, kiu montras ordonon (unu el la uzoj de volitivo en Esperanto).

indikativo

Verba modo, kiu montras agojn kaj statojn realajn kaj efektivajn.

infinitivo

Verba modo, kiu neŭtrale nomas agon aŭ staton, sen montri, ĉu temas pri realaĵo, volo aŭ imago.

interjekcio

Ekkria vorteto.

kondicionalo

Verba modo, kiu montras agojn aŭ statojn nerealajn, imagajn aŭ fantaziajn.

konjunkcio

Vorteto, kiu kunligas frazpartojn, kiuj ludas la saman rolon en la frazo.

konsonanto

Lingvosono farata per ia baro de la aerfluo.

lateralo

Konsonanto farata per baro nur en la mezo de la buŝo. La aero fluas libere flanke de la lango.

modo

Iu el la kategorioj de verboformoj, kiuj esprimas diversajn sintenojn de la parolanto al la diraĵo. La modoj de verboj en Esperanto estas infinitivo, indikativo, volitivo kaj kondicionalo.

nazalo

Konsonanto farata per kompleta buŝa baro. La aero iras anstataŭe tra la nazo.

negacio

Nea vorteto.

netransitiva

(pri verbo) Nepovanta havi objekton.

nominativo

Substantivo aŭ substantiveca vorteto, kiu ne havas rolmontrilon (prepozicion aŭ akuzativan finaĵon).

numeralo

Vorteto, kiu esprimas nombron.

objekto

Frazrolo, kiu montras tion, kio estas rekte trafata de la ago de la predikato. Iafoje oni parolas pri “rekta objekto” kontraste al “nerekta objekto”. “Nerekta objekto” nomiĝas en tiu ĉi gramatiko al-adjekto. Ordinara (rekta) objekto estas nomata ankaŭ “akuzativa objekto”. Nerekta objekto estas tradicie nomata ankaŭ “dativa objekto”.

participo

Vorto, kiu prezentas agon aŭ staton kvazaŭ econ de ĝia subjekto aŭ objekto.

pasivo

Speco de “inversa” frazokonstruo, en kiu tio, kio ordinare (en aktivo) estas objekto, aperas kiel subjekto.

plozivo

Konsonanto farata per kompleta baro, kiun oni ekrompas per aerpuŝo.

pluralo

Gramatika multe-nombro: pli ol unu afero.

predikativo

Memstara frazparto, kiu priskribas la subjekton aŭ la objekton pere de verbo.

predikato

Ĉefverbo de frazo. Verbo, kiu ordinare havas subjekton.

prefikso

Afikso, kiun oni metas antaŭ aliaj radikoj.

prepozicio

Vorteto, kiu montras la frazrolon de la posta frazparto.

preterito

Verboformo, kiu esprimas agon aŭ staton en pasinta tempo.

prezenco

Verboformo, kiu esprimas agon aŭ staton en nuna tempo.

pronomo

Vorteto, kiun oni uzas kiel anstataŭaĵon de substantiva frazparto.

singularo

Gramatika unu-nombro.

subjekto

Frazrolo, kiu (en aktiva frazo) montras tion, kio faras la agon de la predikato.

subjunkcio

Vorteto, kiu enkondukas subfrazon ligante ĝin al ĝia ĉeffrazo.

substantivo

Vorto, kiu povas roli kiel ĉefvorto de frazparto subjekta, objekta, vokativa, adjekta, epiteta, suplementa aŭ predikativa.

sufikso

Afikso, kiun oni metas post aliaj radikoj.

suplemento

Rekta priskribo (de neverba vorto), kies rilaton al la priskribata vorto montras rolmontrilo (prepozicio aŭ akuzativa finaĵo).

transitiva

(pri verbo) Povanta havi objekton.

verbo

Vorto, kiu esprimas agon aŭ staton, kaj kiu povas roli kiel predikato de frazo. Kiel verbon oni tamen kalkulas ankaŭ infinitivon, kvankam tia verbo ordinare ne povas roli predikate.

vibranto

Konsonanto farata per pluraj sinsekvaj rapidaj baroj kaj rompoj.

vokalo

Lingvosono, kiu estas farata sen baro de la aerfluo, kaj kiu povas porti akcenton.

vokativo

Frazrolo, kiu montras tiun, al kiu la eldiro estas direktata.

volitivo

Verba modo, kiu montras, ke la ago aŭ stato ne estas reala, sed nur volata.

vorteto

Vorto, kiu ne bezonas finaĵon, sed kiu povas aperi en frazo tia, kia ĝi estas.